Dolandırıcılık Davası Nasıl Açılır?

Türk Ceza Kanunu gereğince; hileli davranışlarla kişileri aldatarak, zarara uğratılması veya kendine ya da bir başkasına yarar sağlayan kişiler dolandırıcılık suçunu işlemiş sayılmaktadır. Dolandırıcılık Türk Ceza Kanununda basit dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık olarak ikiye ayrılmaktadır.

Dolandırıcılık Suçu

Failin suçun mağdurunu yanıltıcı ve hileli davranışlarda bulunarak aldatması ile kendisine veya başkasına yarar sağlaması sonucunda mağdurun doğrudan zarar gördüğü ya da başka bir kimsenin zarar görmesine neden olduğu eylemler ile gerçekleşmektedir.

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için failin davranışı sonucu kendisine veya bir başkasına haksız bir çıkar sağlamış olması gerekmektedir.

Dolandırıcılık suçuna konu bir çok fiil aynı zamanda mağdurun malvarlığına yönelik azalma meydana getirdiğinden hukuk davalarının da konusu oluşturmakta tazminat sorumluluğu da doğurmaktadır.

Dolandırıcılık Davası Şartları Nelerdir?

Dolandırıcılık davasının görülebilmesi için Türk Ceza Kanununda suç oluşturan yazılı eylemlerin somut olayda gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Peki dolandırıcılık davası nasıl açılır?, şartları nelerdir?

Fail hileli davranışlar icra etmeli, bu hileli davranışın mağdur veya bir başkası üzerinde belirli oranda etkili olması ve gerçekleştirilen eylemin karşısında bulunan kişiyi aldatıcı nitelikte olması gerekmektedir.

Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için en önemli şart; suçun mağdurunun zararına eylem oluşmalı ve fail kendisi veya başkasına yarar sağlamalıdır. Kısaca failin haksız kazanç elde etmiş olması gerekmektedir.

Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi,

Mağdurun içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanılması,

Mağdurun algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması,

Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması,

Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,

Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması,

Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması,

Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,

Sigorta bedelini almak maksadıyla,

Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi,

Gibi durumlarda dolandırıcılık suçu ortaya çıkabilmektedir.

Söz konusu dolandırıcılık suçunun ortaya çıkmasının ardından savcılık tarafından kamu davası açılabilmektedir. Yukarıda sayılan haller nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturmaktadır. Nitelikli dolandırıcılık şikayete bağlı bir suç değildir. Savcılığa intikal etmiş olan ihbar veya şikayet üzerine savcılık re’sen soruşturma yaparak failin cezalandırılması adına dava açabilmektedir.

Dolandırıcılık suçunun basit hali de şikayete tabi değildir. Ancak son yapılan değişiklik ile beraber dolandırıcılığın basit hali uzlaşmaya tabi olduğundan uzlaşmaya ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir.

Dolandırıcılık suçunun nitelikli dolandırıcılık mı? yoksa basit dolandırıcılık mı? Olduğu her olaya göre farklılık göstermektedir. Dolandırıcılık davaları birçok farklı konuda vücut bulduğundan dolayı her olaya ilişkin değerlendirmeyi ceza avukatı ile değerlendirmekte fayda vardır. Zira yanlış değerlendirme sonucu hak kayıplarının oluşması kaçınılmazdır. Günümüzde en çok dolandırıcılık faaliyetleri telefon veya internet ortamında yapılan şekli ile karşımıza çıkar.

Dolandırıcılık Davası Suçunda Cezai Yaptırımlar Nelerdir?

TCK kapsamında madde 157’de düzenlenen basit dolandırıcılık suçudur. Cezası; bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir. Adli para cezasında alt sınır beş gün olarak ve en az yirmi ve en fazlada yüz Türk lirası olacak şekilde bir günlük belirlenebilmektedir.

TCK kapsamında madde 158’de düzenlenen ise nitelikli dolandırıcılık suçudur. Cezası; üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur.  Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.

Dolandırıcılık suçunun basit dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık olduğuna bakılmaksızın, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.

Dolandırıcılık Suç Duyurusunda, Suça ilişkin ihbar veya şikayet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Dolandırıcılık Suç Duyurusu, Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikayet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir. İhbar veya şikayet yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir.

Dolandırıcılık suçu için görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Suçun nitelikli olması hali ile kanundaki düzenleme gereğince görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemesidir.