Ülkemizde ve dünyada son dönemlerde artış gösteren boşanma ancak; Türk Medeni Kanunu’nda boşanma sebepleri açıkça gösterilen sebeplerden bir veya birkaçının gerçekleşmesi halinde talep ile beraber boşanma davası açılması sonucu hakimin kararı ile gerçekleşmektedir. Boşanma, evlilik birliğinin yasal olarak sona erdirilmesidir. Eşlerden birinin veya her ikisinin boşanma talebi ile beraber boşanma davası açması gerekmekte olup aksi halde evlilik birliği yasal olarak sona ermeyecektir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Eşlerden birinin veya her ikisinin boşanmak istiyor ise kendi talep ve durumlarına göre boşanma davası türlerinden olan “anlaşmalı/çekişmeli “ boşanma davası açılacaktır. Eşlerin her ikisi de boşanmak istiyor ve karşılıklı taleplerde anlaşıyor ise ” anlaşmalı boşanma “ yolu ile boşanma yoluna gidilmesi daha uygundur. Ancak eşlerden yalnızca biri boşanmak istiyor ya da her ikisi de boşanmak istiyor ancak boşanma sonucu doğan taleplerde anlaşmazlık bulunuyor ise ” çekişmeli boşanma “ davası yolu ile boşanma davası açılacaktır. Eşlerin açacağı dava ister ” anlaşmalı boşanma “ davası isterse çekişmeli boşanma ” çekişmeli boşanma “ davası olsun boşanma davalarında uzman bir boşanma avukatı yardımı ile  boşanma davasını takip etmek hak kayıplarını önlemek adına uygun olacaktır.

Boşanma Davasında Görevli Mahkeme

Boşanma davasına bakan görevli mahkemeler Aile Mahkemeleridir. Görevli olmayan mahkemelerde dava açılması durumunda dava usulden reddedilecektir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi boşanma davasına Aile Mahkemesi sıfatı ile bakacaktır.

Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme

Boşanma davası açmak isteyen kişi, eşlerden birinin ikametgahında boşanma davası açabileceği gibi eşlerin boşanma davası açılma tarihinden altı ay öncesine kadar bulundukları ikametgahta boşanma davası açabilecektir.

Boşanma davalarında kesin yetki bulunmamaktadır. Eşini terk eden ve başka bir ilde yaşamaya başlayan eş yaşadığı ilden boşanma davası açabilecektir.

Boşanma Davası Süreci

Boşanma davası süreci ve öncesi eşler açısından psikolojik olarak sıkıntılı bir süreç olmaktadır. Özellikle çekişmeli boşanma davalarında süreç anlaşmalı boşanma davasına göre daha uzun sürdüğünden manevi olarak yıpranma daha kuvvetli olabilmektedir. Boşanma davasında diğer hukuk davalarında olduğu gibi öncelikle dilekçeler aşaması tamamlanmakta ardından duruşma günü verilerek ön inceleme duruşması yapılmaktadır. Ön inceleme aşamasından sonra tahkikat aşamasına geçilecek ve delillerin mahkemeye celbi ile tanıkların dinlenmesi gerçekleşecektir. Delillerin toplanmasından sonra hakim, dosya hakkında karara varacaktır.

Boşanma Davasında Duruşmaya Katılım

Tüm hukuk davalarında olduğu gibi boşanma davalarında da davacı davasını takip etmekle yükümlüdür. Davayı takip etmediği duruşmaya katılmadığı durumunda dosya işlemden kaldırılacaktır. Davacı şayet kendini bir boşanma avukatı ile temsil ettirse davaya asil olarak katılmasına gerek yoktur.

Davalı ise tüm hukuk davalarında olduğu gibi davayı takip etmesi zorunlu değil ancak savunma ve iddialarına ilişkin beyanlarda bulunmak adına boşanma davasını boşanma avukatı ile takip etmesi uygun olacak bu durumda davaya asil olarak katılmasına gerek olmayacaktır.

Boşanma davaları türünden olan ” anlaşmalı boşanma “ davasında taraflar kesinlikle davaya katılmak zorundadır. Aksi durumda hakim karar vermeyecektir. Davacı/davalı kendisini bir boşanma avukatı ile temsil ettirse dahi anlaşmalı boşanma davasına asil olarak katılmak zorundadır.

Boşanma Davası İçin Avukat Tutmak Zorunlu Mudur?

Boşanma davası veya diğer tüm davalar nezdinde davaların takip süreci zorludur. Hukuki olarak destek alınmadan avukatsız boşanma davasının kazanılması çok zordur. Boşanma davalarında hukuka uygun olarak dava açılması dava dilekçesi hazırlanması usul kurallarına riayet edilmesi gerekmektedir. Boşanma davası bir boşanma avukatı ile takip edilirse hak kayıpları önlenecektir.

Boşanma Davasına İtiraz Hakkı

Türk Medeni Kanunu madde 166 da düzenlenmiştir.

“…Yukarıdaki fıkrada belirtilen hâllerde, davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır. Bununla beraber bu itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir…“

İtiraz hakkının kötüye kullanılıp kullanılmadığı mahkeme tarafından tespit edilmesi gerekmektedir.

Adli Tatilde Boşanma Davası Açılır Mı?

Adli tatil, her yıl belli zaman aralığında uygulanmaktadır. Adli tatil süresi, 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındadır. Adli tatilde boşanma davası açılabilecek ancak duruşma görülmesi mümkün olmayacaktır. Adli tatilde bazı işlerin görülmesi mümkün olup ancak gecikmesinden zarar doğacak olan işlerde, mahkemeler, adli tatil içerisinde işlerini yürütmeye devam edecektir. Bunlar ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, nafaka, velayet ve vesayet gibi hususlardır.

Hamileyken Boşanma Davası Açma

Kadın hamile iken boşanma davası açabilir. Şartlarına ve tarafların talep ve anlaşmalarına göre hamile kadının açacağı boşanma davası ” çekişmeli boşanma “ davası veya ” anlaşmalı boşanma “ davası olabilir. Yine boşanma davası konularına ilgilendiren nafaka vb. konularda da kadın çocuğun doğumuna istinaden taleplerde bulunabilir. Velayet hususu ise yeni doğmuş bebek anneye muhtaç kabul edildiğinden doğan çocuğun velayeti anneye verilecektir.

Boşanmalar Neden Arttı?

Boşanma konusunun neden arttığına değinmeden önce evlilik birliğin kuruluş amacı ve evlenmenin ne demek olduğunu kavramak gerekmektedir. Evlilik öncelikli olarak eşlerin birlikte hayat kurarak hayat arkadaşlığı yolunda ilerlemesi ve çocuklarını doğurarak nesillerini devam ettirmesi amacı ile yapıldığı genel görüşü hakim olan bir müessesedir. Yine toplumsal olarak kabul edilen yalnız yaşayıp yalnız ölme korkusunun da önüne geçmektedir. Evlilik eşlerin iyi günde kötü günde birlikte olması anlamına gelmektedir. Evliliğin sona erme sebepleri de eşlerin ne yazık ki anlaşamamaları olmaktadır. Günümüzde boşanma davalarının artmasının sebepleri arasında sosyal medya büyük rol oynamaktadır. Bir diğer husus ise çekirdek aile dışında evliliğe birçok kişinin müdahalesi olmuştur. Yine eşlerin aldatması hususu boşanmaların artmasına sebebiyet veren bir diğer ana konu başlığı olmaktadır.

Boşanma Davasında Deliller

Davacı ve davalı açılan boşanma davasında iddialarını ispata yarar delil sunacaktır. Boşanma davalarında sıkça karşılaşılan deliller mesaj kayıtları, telefon aramaları, fotoğraflar, tanıklar vb. olmaktadır. Boşanma davasının kendisine has her olaya özgü ayrı bir durumu söz konusu olduğu için iddiasının ispatına dayandığı deliller bir boşanma davasından diğer boşanma davasına farklılık arz etmektedir.

Boşanma Davalarında Velayet

Tarafların müşterek çocukları var ise boşanma davası devam ederken geçici, mahkemenin sonuçlanması sonrası tamamıyla vekaleti ebeveynlerden birisine vermektedir. Velayet hakkı verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasında kişisel ilişki kurulacaktır.

Çocuklar 6-7 yaşına kadar olağanüstü bir durum olmadığı müddetçe anne bakımına ve gözetimine muhtaç olduğundan velayet hakkı anneye verilmektedir. Ancak yine de mahkeme, velayet uyuşmazlığı olan durumlarda dosyaya uzman bir pedagog ataması yaparak rapor hazırlanmasını isteyecektir. Uzman anne, baba ve çocuk ile konuşarak çocuğun bakım ve gözetimi açısından hangi ebeveynde kalması gerektiğine dair görüş hazırlamaktadır. Mahkeme velayet konusunda çocuğun menfaatine göre karar vermektedir.

Boşanma Davası Türleri

Boşanma davaları ” anlaşmalı boşanma “ davası ve ” çekişmeli boşanma “ davası olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma Davası

” Anlaşmalı boşanma “ davası uygulamada en kısa sürede sonuçlanan boşanma davasıdır. Anlaşmalı boşanma davası tek celse sürmektedir. Anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için;

• Tarafların evliliği en az bir yıl sürmelidir,
• Taraflardan her ikisi boşanmak isteyecektir,
• Taraflar boşanmaya bağlı olan diğer hususlarda da anlaşacaktır; nafaka, mal rejimi, velayet hususları gibi,
• Taraflar hakim huzurunda protokolü kabul ettiğini beyan etmelidir.

Anlaşmalı olarak boşanmak isteyen eşler boşanma davalarında uzman boşanma avukatı ile protokol hazırlamalıdırlar. Aksi halde hak kayıplarına uğrama ihtimali çok yüksektir. Anlaşmalı boşanma davalarına tarafların asil olarak katılımı zorunludur.

Çekişmeli Boşanma Davası

” Çekişmeli boşanma “ davası ” anlaşmalı boşanma “ davasına nazaran uzun sürmekte ve tek celsede sona ermemektedir.” Çekişmeli boşanma “ davası açılması hususu tarafların boşanmanın diğer hususlarında anlaşamadığı veya taraflardan birinin boşanmak istemediği durumlarında karşımıza çıkmaktadır.” Çekişmeli boşanma “ davası iddiaları ve savunmaları ispat açısından önemli bir dava olduğu göz önüne alındığında hak kayıplarını önlemek adına alanında uzman bir boşanma avukatı ile davanın takip edilmesi doğru olacaktır. Davacı eğer dayandığı vakıaları ispatlayamaz ise boşanma davası reddedilecektir.

Boşanma Sebepleri Nelerdir?

Kanunda sayılı boşanma davası sebeplerinden birine dayanmadan boşanma davası açılamayacaktır. Türk Medeni Kanunu’na göre boşanma sebepleri:

• Evlilik birliğinin temelden sarsılması,(TMK 166)
• Akıl Hastalığı, (TMK 165)
• Terk, (TMK 164)
• Suç işleme ve haysiyetsiz yaşam sürme (TMK 163)
• Hayata Kast pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK 162),
• Zina(aldatma) (TMK 161)

Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması Nedeniyle Boşanma Davası

“..VI. Evlilik birliğinin sarsılması Madde 166-..VI. Evlilik birliğinin sarsılması Madde 166- Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir..”

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma

“..V. Akıl hastalığı Madde 165- Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir…”

Terk Nedeniyle Boşanma

“..IV. Terk (1) Madde 164- Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır. Davaya hakkı olan eşin istemi üzerine hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçlar hakkında uyarıda bulunur. Bu ihtar gerektiğinde ilân yoluyla yapılır. Ancak, boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz ve ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz…”

Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme

“…III. Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme Madde 163- Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir…”

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Nedeniyle Boşanma

“…II. Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış Madde 162- Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde bu sebebin doğumunun üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur….”

Zina Nedeniyle Boşanma

“…I. Zina Madde 161– Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur….”

Boşanma Davalarında İddet Müddeti

Tarafların boşanmasından sonra kadın eşin yeniden evlenmek için bekleme süresi bulunmaktadır. Bekleme süresi durumu yalnızca kadınlar için geçerli bir durumdur.

Kadınlar için boşandıktan sonra getirilen bekleme süresi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 300 gündür. Kararın kesinleşmesinden itibaren 300 gün bitiminde evlenebilmektedir. Bu süre içerisinde boşandığı eşinden başka bir eş ile evlenmek istiyor ise bekleme süresinin kaldırılması için dava açması gerekmektedir.