İşten ayrılma sürecinde çalışanların en çok merak ettiği konulardan biri, kıdem ve ihbar tazminatıdır. Bu iki tazminat, işçinin hem emeğinin hem de iş güvencesinin bir teminatı niteliğindedir. Bu yazımızda, kıdem ve ihbar tazminatının hangi şartlarla kazanılacağını ve nasıl hesaplandığını sade bir dille açıklıyoruz.

---

1. Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, işçiye çalıştığı yılların karşılığı olarak ödenen bir tazminattır. Ancak bu tazminatı alabilmek için bazı şartların sağlanması gerekir.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanmak İçin Şartlar:

• Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak,
• İş sözleşmesinin;
  • İşveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedilmesi,
  • İşçi tarafından haklı nedenle feshedilmesi (örneğin sağlık sebepleri, ücretin ödenmemesi),
  • Emeklilik, askerlik, evlilik (kadın işçi için 1 yıl içinde), ölüm gibi nedenlerle sona ermesi.

Hesaplama Nasıl Yapılır?

• Her tam yıl için, işçinin brüt ücreti kadar kıdem tazminatı ödenir.
• Küsuratlı aylar oranlanarak hesaplamaya eklenir.
• Tavan tutarı (her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir) aşılmamalıdır.

📌 Örnek:
Brüt maaşı 20.000 TL olan ve aynı işyerinde 5 yıl 3 ay çalışan bir işçiye:
5 yıl x 20.000 = 100.000 TL + (3 ay x 20.000 / 12) = 5.000 TL → Toplam 105.000 TL kıdem tazminatı ödenir (tavan sınır aşılmadığı varsayımıyla).

---

2. İhbar Tazminatı Nedir?

İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin bildirim süresi tanınmadan feshedilmesi halinde ödenen tazminattır. İşveren de işçi de karşı tarafa ihbar süresi kadar önceden bildirimde bulunmak zorundadır.

İhbar Süreleri (4857 sayılı İş Kanunu md.17):

• 6 aydan az çalışan → 2 hafta
• 6 ay – 1,5 yıl arası çalışan → 4 hafta
• 1,5 yıl – 3 yıl arası çalışan → 6 hafta
• 3 yıldan fazla çalışan → 8 hafta

Bildirim süresi tanınmadan fesih yapılırsa, bu sürelere denk gelen brüt maaş tutarında ihbar tazminatı ödenir.

📌 Örnek:
Brüt maaşı 25.000 TL olan ve 2 yıldır çalışan bir işçinin işine, ihbar süresi tanınmadan son verilirse:
6 hafta x (25.000 / 4 hafta) = 37.500 TL ihbar tazminatı ödenir.

---

3. Tazminatlarda Dikkate Alınan Ücret Unsurları

Kıdem ve ihbar tazminatlarında sadece çıplak maaş değil; yemek, yol, prim, yakacak yardımı gibi sürekli nitelikteki ödemeler de brüt ücrete eklenerek hesaplamaya dahil edilir.

---

4. Vergi ve Kesintiler

• Kıdem tazminatı, gelir vergisinden istisnadır. Sadece damga vergisi (%0,759) kesilir.
• İhbar tazminatı ise hem gelir vergisine hem damga vergisine tabidir.

---

Sonuç

Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplaması, işçinin alacağı toplam tutar açısından büyük önem taşır. Özellikle işten çıkarılma süreçlerinde bu kalemlerin eksik veya hatalı hesaplanması yaygın bir sorundur. Hak kaybı yaşamamak için iş hukuku davalarında deneyimli avukatlarımızdan yardım almak, sürecin daha etkin ve adil bir şekilde yürütülmesini sağlar. Bizimle iletişime geçin.