
İşçi ve işveren ilişkilerini düzenleyen 4857 sayılı kanunumuz işçinin iş akdinin belirli veya belirsiz süreli olsun haklı nedenle fesedebileceği halleri şu şekilde düzenlemiştir;
4857 sayılı iş kanunu madde 24/1 : İşçinin iş akdini haklı nedenle derhal fesih hakkını düzenlemiştir.
Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I. Sağlık sebepleri:
a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.
d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.
e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.
III. Zorlayıcı sebepler:
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
İŞE İADE DAVASI NEDİR ?
Geçerli veya haklı bir nedene dayanılmaksızın kanun koyucunun öngördüğü sürelere ve şekil kurallarına uyulmadan belirsiz süreli bir iş sözleşmesi bulunan işçinin, işveren veya işveren vekili tarafından iş akdi sona erdirilir ise fesih tarihinden itibaren bir ay içerisinde açılması gereken ve davanın kazanılması halinde işçiye işini eri kazanmasını sağlayan bir dava türüdür.
* İş sözleşmesinin iş kanununa veya basın iş kanuna tabi olması,
* İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmiş olması,
* İş sözleşmesinin belirsiz süreli olması,
* İşçinin en az altı ay kıdeminin bulunması,
* En az otuz işçinin çalıştığı bir iş yerinde çalışıyor olması gerekmektedir.
İşveren vekili statüsünde bulunmayan ve tüm bu özellikleri taşıyan tüm işçiler bu davayı açabilirler.
4857 sayılı kanuna göre sayılan bazı işçi alacakları şunlardır;
Eksik ödenen veya hiç ödenmeyen işçi alacakları